Goodbye China: Mitsubishi ยุติพันธมิตรสุดท้าย ปิดบทตลาดรถยนต์จีน

【PCauto】เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2025 Mitsubishi Motors ประเทศญี่ปุ่นออกแถลงการณ์ประกาศยุติความร่วมมือกับบริษัท Shenyang Aerospace Mitsubishi Engine Co., Ltd. ซึ่งเป็นบริษัทร่วมทุนด้านการผลิตเครื่องยนต์ในประเทศจีนอย่างเป็นทางการ ส่งผลให้ธุรกิจเครื่องยนต์ของ Mitsubishi สิ้นสุดลงโดยสมบูรณ์ในจีน นับเป็นการปิดฉากสายการผลิตทั้งหมดของ Mitsubishi Motors ในประเทศ หลังจากที่โรงงานประกอบรถยนต์ GAC Mitsubishi หยุดดำเนินงานไปตั้งแต่ปี 2023 แบรนด์ญี่ปุ่นรายนี้ซึ่งเคยมีบทบาทสำคัญต่ออุตสาหกรรมยานยนต์จีน ได้ถอนตัวออกจากฐานการผลิตในจีนอย่างเต็มรูปแบบแล้ว.

รุ่งเรืองและจุดจบของยุคเครื่องยนต์Mitsubishi

เรื่องราวของ Shenyang Aerospace Mitsubishi เริ่มต้นขึ้นในปี 1997 จากการร่วมทุนระหว่าง Mitsubishi Motors, Mitsubishi Corporation และ China Aerospace Automotive กลายเป็นกำลังสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนการเติบโตของแบรนด์รถยนต์จีนยุคแรก เครื่องยนต์ตระกูล 4G6 ที่ผลิตในโรงงานแห่งนี้ เคยถูกติดตั้งในรถยนต์ของแบรนด์อย่าง GWM, BYD และ Geely หลายรุ่น ข้อมูลระบุว่า ในช่วงปี 2000 เครื่องยนต์ที่เกี่ยวข้องกับ Mitsubishi ครองส่วนแบ่งตลาดเครื่องยนต์ในจีนมากถึง 30%

“ตอนนั้นแบรนด์จีนยังไม่สามารถพัฒนาเครื่องยนต์เองได้เลย เครื่องยนต์ Mitsubishi 4G63 คือเหมือนเส้นฟางสุดท้ายของเรา” วิศวกรคนหนึ่งจาก GWM กล่าวย้อนความทรงจำ ความพึ่งพาทางเทคโนโลยีนี้ดำเนินต่อเนื่องยาวนานเกือบ 20 ปี ก่อนที่กระแสรถยนต์พลังงานไฟฟ้าจะเข้ามาเปลี่ยนแปลงทุกอย่างอย่างสิ้นเชิง.

Mitsubishi เริ่มผลิตรถในจีนอย่างเป็นทางการปี 2006

ปี 2006 Mitsubishi Motors ได้ร่วมทุนกับกลุ่ม GAC จัดตั้งบริษัท GAC Mitsubishi อย่างเป็นทางการ ก้าวเข้าสู่สายการผลิตรถยนต์ในประเทศจีน โดยมีรุ่น Outlander และ ASX  ที่ผลิตในประเทศเป็นหัวหอกทำตลาด ด้วยดีไซน์แข็งแกร่งโดดเด่น จนสามารถผลักดันยอดขายแตะระดับสูงสุดที่ 140,000 คันในปี 2018 หากย้อนกลับไปในช่วงทศวรรษ 1990 Pajero  รุ่นนำเข้าคือรถยนต์ยอดนิยมในกลุ่มรถราชการ ด้วยสมรรถนะออฟโรดที่โดดเด่น จนกลายเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างภาพลักษณ์ของแบรนด์ Mitsubishi ในจีน.

แต่อันที่จริงวิกฤตเริ่มก่อตัวมานานแล้ว นับตั้งแต่การเปิดตัว Outlander ในปี 2012 GAC Mitsubishi ไม่ได้มีการเปิดตัวรถรุ่นใหม่เลยเป็นเวลายาวนานถึง 6 ปี ขณะที่ค่ายรถจีนหลายแบรนด์สามารถเปลี่ยนเจเนอเรชันได้ทุก 18 เดือน ทำให้ไลน์อัปของ Mitsubishi ค่อย ๆ เสียความสามารถในการแข่งขันไปอย่างช้า ๆ “หลังปี 2019 รถที่ใหม่ที่สุดในโชว์รูมของเราก็ยังเป็นรุ่นที่เปิดตัวมาแล้ว 5 ปี” ตัวแทนจำหน่ายรายหนึ่งจากมณฑลหูหนานเผยตรง ๆ.

จุดเปลี่ยนสู่ความล้มเหลว

Mitsubishi เริ่มเข้าสู่ภาวะถดถอยอย่างรวดเร็ว โดยในปี 2022 GAC Mitsubishi มียอดขายลดฮวบเหลือเพียง 38,000 คัน ลดลงถึง 49.1% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ขณะเดียวกัน รถยนต์ไฟฟ้ารุ่นแรกของแบรนด์อย่าง Airtrek ที่พัฒนาบนพื้นฐาน GAC AION V ก็ประสบความล้มเหลวอย่างหนัก ทั้งปีทำยอดขายได้เพียง 631 คันเท่านั้น.

ปัญหาคุณภาพก็เป็นอีกปัจจัยที่บ่อนทำลายความเชื่อมั่นในแบรนด์ ข้อมูลจากแพลตฟอร์มร้องเรียนของจีนระบุว่า ระหว่างปี 2020–2022 มีจำนวนข้อร้องเรียนเกี่ยวกับ Outlander เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งอาการเครื่องยนต์สั่น เกียร์กระตุก และระบบเบรกทำงานผิดปกติ ขณะเดียวกัน ความขัดแย้งภายในกลุ่มพันธมิตร Renault-Nissan-Mitsubishi ก็ส่งผลให้การจัดสรรทรัพยากรเกิดความไม่สมดุล จนทำให้ Mitsubishi ในจีนตกอยู่ในวังวนของ “ไม่มีเทคโนโลยีใหม่ ไม่มีรุ่นใหม่อัปเดต” อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้.

Mitsubishi เริ่มถอนตัวจากจีนตั้งแต่ปี 2023

เดือนมีนาคม 2023 โรงงาน GAC Mitsubishi ในฉางซาถูกสั่งหยุดการผลิต และในเดือนตุลาคมของปีเดียวกัน GAC Group ได้เข้าซื้อหุ้นของ Mitsubishi ด้วยมูลค่าเพียง 1 หยวนจีน (ประมาณ 5 บาท) เพื่อเป็นการถือครองในเชิงสัญลักษณ์ ก่อนเปลี่ยนโรงงานแห่งนี้ให้กลายเป็นฐานการผลิตรถยนต์ไฟฟ้าภายใต้แบรนด์ GAC Aion โดยสมบูรณ์ เมื่อโรงงานเครื่องยนต์ที่เมืองเสิ่นหยางถูกปิดในปี 2025 ก็ถือเป็นจุดสิ้นสุดของประวัติศาสตร์การผลิตรถยนต์ Mitsubishi ในจีนที่ยาวนานถึง 28 ปี

ปัจจุบัน Mitsubishi จะยังคงจำหน่ายรถบางรุ่นในจีนผ่านการนำเข้า เช่น Outlander PHEV โดยบริการหลังการขายจะอยู่ภายใต้การดูแลของ GAC นั่นหมายความว่า ผู้บริโภคชาวจีนยังสามารถซื้อรถ Mitsubishi ได้ แต่ชื่อ “ผลิตในจีน” ของแบรนด์นี้ได้กลายเป็นอดีตไปแล้ว.

ความท้าทายของค่ายรถต่างชาติในการปรับตัวในจีน

Mitsubishi ไม่ใช่รายแรกที่ถอนตัวจากจีน ย้อนกลับไปในปี 2018 Suzuki ก็ยุติการร่วมทุนกับ Changan Suzuki ขณะที่ในปี 2022 กลุ่ม Stellantis ก็ประกาศยุติการผลิต Jeep ภายใต้ความร่วมมือกับ GAC ทั้งหมดนี้สะท้อนปัญหาของโมเดลการร่วมทุนผลิตรถยนต์เครื่องยนต์สันดาป ที่เริ่มไม่ตอบโจทย์ในยุครถยนต์พลังงานไฟฟ้า

ข้อมูลจากสมาคมรถยนต์นั่งส่วนบุคคลแห่งประเทศจีน (CPCA) ระบุว่า ในช่วงครึ่งแรกของปี 2025 อัตราการใช้งานรถยนต์ไฟฟ้าในจีนทะลุ 50% แล้ว และเมื่อเทคโนโลยีไฮบริด DM-i ของ BYD สามารถทำอัตราสิ้นเปลืองเพียง 3.8 ลิตรต่อ 100 กิโลเมตร เครื่องยนต์ Mitsubishi 4G6 ที่แทบไม่ได้รับการอัปเกรดตลอด 20 ปีก็แทบไม่มีที่ยืนในตลาดอีกต่อไป ในปี 2024 โรงงาน Shenyang Aerospace Mitsubishi มีอัตราการใช้กำลังการผลิตต่ำกว่า 30% การปิดสายการผลิตจึงเป็นทางเลือกที่หลีกเลี่ยงไม่ได้.

การถอนตัวของ Mitsubishi สะท้อนการเติบโตของอุตสาหกรรมรถยนต์จีน

BYD ที่เคยพึ่งพาเครื่องยนต์ Mitsubishi ในอดีต วันนี้กลายเป็นแชมป์ยอดขายรถยนต์ไฟฟ้าของโลก ขณะเดียวกัน GAC Aion ที่รับช่วงโรงงานของ Mitsubishi ต่อ ก็สามารถขยายกำลังการผลิตขึ้นเป็น 600,000 คันต่อปี เมื่อค่ายรถจีนเริ่มไปตั้งฐานการผลิตในไทยและมาเลเซีย พร้อมส่งออกเทคโนโลยีไปยังตลาดต่างประเทศ การปิดฉากของ Mitsubishi Motors ในจีนจึงไม่ใช่แค่การจากไปของแบรนด์ญี่ปุ่น แต่คือสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนผ่านยุคสมัยในอุตสาหกรรมยานยนต์.