Toyota และ Mitsubishi รวมถึงหลายบริษัท ได้ออกคำสั่งห้ามพนักงานใช้ DeepSeek

【PCauto】ในช่วงกลางเดือนกุมภาพันธ์ บริษัทญี่ปุ่นหลายแห่ง รวมถึง Toyota และ Mitsubishi ได้ประกาศห้ามพนักงานใช้ DeepSeek ภายในองค์กร การตัดสินใจนี้มีสาเหตุหลักจากความกังวลด้านความปลอดภัยของข้อมูล

บริษัทญี่ปุ่นที่นำโดย Toyota และ Mitsubishi มองว่าเมื่อเปรียบเทียบกับผลิตภัณฑ์ AI จากบริษัทสหรัฐฯ เช่น Microsoft แล้ว DeepSeek ถูกมองว่ามีความเสี่ยงสูงกว่า บางบริษัทถึงกับเชื่อมโยงเรื่องนี้เข้ากับ "ความมั่นคงของประเทศ" Mitsubishi ระบุว่า DeepSeek ไม่สามารถให้ “การป้องกันความปลอดภัยของข้อมูลในระดับที่เพียงพอ” สำหรับองค์กรได้ ดังนั้นจึงได้ทำการบล็อกการเข้าถึงลิงก์เครือข่ายของ DeepSeek ภายในบริษัทโดยตรง

ท่ามกลางการที่สหรัฐฯ เข้มงวดมากขึ้นเกี่ยวกับมาตรการควบคุมการส่งออกชิปไปยังจีน การเติบโตของ DeepSeek ถูกมองว่าเป็นสัญลักษณ์ของความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีของจีน โดยเฉพาะ DeepSeek-R1 ซึ่งมีต้นทุนต่ำแต่ประสิทธิภาพสูง จนทำให้ Silicon Valley ต้องจับตามอง ความได้เปรียบทางเทคโนโลยีนี้อาจทำให้ตลาดโลกเพิ่มความระมัดระวังมากขึ้น ส่งผลให้บริษัทญี่ปุ่นเลือก “ความปลอดภัย” มากกว่า “ประสิทธิภาพ” ในการตัดสินใจครั้งนี้

การตัดสินใจของบริษัทญี่ปุ่นไม่ใช่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นโดยลำพัง แต่เป็นภาพสะท้อนของการแข่งขันด้านเทคโนโลยี AI ในระดับโลก เกาหลีใต้ได้ระงับการดาวน์โหลด DeepSeek จากร้านค้าแอปตั้งแต่วันที่ 15 กุมภาพันธ์ โดยให้เหตุผลว่า การส่งข้อมูลไม่มีการเข้ารหัส และนโยบายความเป็นส่วนตัวยังไม่สมบูรณ์ พร้อมแนะนำให้ผู้ใช้หลีกเลี่ยงการป้อนข้อมูลส่วนตัว ขณะที่สหรัฐฯ ได้ออกกฎหมายห้ามใช้ DeepSeek บนอุปกรณ์ของรัฐบาล หากฝ่าฝืนอาจถูกลงโทษสูงสุดถึง 20 ปี ซึ่งเป็นการทำให้ประเด็นเทคโนโลยีกลายเป็นเรื่องการเมืองมากขึ้น

แม้ว่าจะเผชิญกับแรงต้านจากนานาชาติ แต่ศักยภาพด้านเทคโนโลยีของ DeepSeek ยังคงโดดเด่น โดยเฉพาะจุดแข็งด้านต้นทุนต่ำและความเป็นโอเพ่นซอร์ส รุ่น V3 และ R1 สามารถทำงานได้ในระดับเดียวกับ OpenAI ด้วยต้นทุนที่ต่ำมาก จึงดึงดูดนักพัฒนาและบริษัทจากทั่วโลก ส่งผลให้ DeepSeek-R1 มียอดผู้ใช้ทะลุ 100 ล้านคนภายใน 7 วันหลังเปิดตัว กลายเป็นหนึ่งในผลิตภัณฑ์อินเทอร์เน็ตที่เติบโตเร็วที่สุดในประวัติศาสตร์

อย่างไรก็ตาม ความเป็นโอเพ่นซอร์สก็อาจนำมาซึ่งความเสี่ยง เช่น การเปิดเผยน้ำหนักของโมเดล (Model Weights) อาจถูกนำไปใช้ในทางที่ผิด หรือส่งผลให้ข้อมูลไหลไปยังบุคคลที่สามโดยไม่มีการควบคุม

มาตรการห้ามใช้ DeepSeek ในญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และบางประเทศ อาจทำให้เกิดกำแพงเทคโนโลยีในอุตสาหกรรม AI ทั่วโลก นำไปสู่การแบ่งแยกตลาดตามแนวคิด “ความไว้วางใจ” และอาจเป็นอุปสรรคต่อความร่วมมือแบบโอเพ่นซอร์สและนวัตกรรม กรณีนี้สะท้อนให้เห็นถึงช่องโหว่ของเทคโนโลยี AI ในประเด็นอธิปไตยทางข้อมูลและการคุ้มครองความเป็นส่วนตัว ซึ่งอาจกระตุ้นให้ประชาคมโลกเร่งพัฒนามาตรฐานจริยธรรมและความปลอดภัยของ AI ที่เป็นสากล

การตัดสินใจของบริษัทญี่ปุ่นสะท้อนถึงความต้องการที่สมเหตุสมผลขององค์กรในการปกป้องข้อมูลสำคัญในยุคดิจิทัล แต่ในขณะเดียวกันก็เผยให้เห็นความขัดแย้งระหว่างโลกาภิวัตน์ทางเทคโนโลยีและภูมิรัฐศาสตร์ ด้านหนึ่ง ความเป็นโอเพ่นซอร์สของ AI ควรเอื้อต่อความร่วมมือระหว่างประเทศ แต่การต่อสู้ระหว่างความมั่นคงของชาติและผลประโยชน์ทางธุรกิจกลับทำให้ AI กลายเป็น “ดาบสองคม” อีกด้านหนึ่ง การป้องกันมากเกินไปอาจนำไปสู่การแยกตัวทางเทคโนโลยี ซึ่งอาจชะลอความก้าวหน้าของ AI ในระดับโลก

ในอนาคต ประเทศต่างๆ จำเป็นต้องหาสมดุลระหว่างอธิปไตยทางข้อมูลและนวัตกรรมแบบเปิด ผ่านการเจรจาพหุภาคีเพื่อสร้างกลไกความไว้วางใจร่วมกัน แทนที่จะใช้มาตรการจำกัดฝ่ายเดียว วิธีนี้จะช่วยให้สามารถบรรลุเป้าหมายทั้ง “ความปลอดภัย” และ “การพัฒนา” ไปพร้อมกัน